مصوب نشست 3/2/1385 شورای عالی
(جهت ارائه به هیات محترم وزیران برای تصویب نهایی)
پیشگفتار
در اجراي ماده 99 قانون برنامه سوم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي و با هدف اصلي انسجام بخشيدن به امور اجرايي و سياستگذاري نظام علمي، تحقيقاتي و فناوري كشور قانون وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، تدوين و در تاريخ 18/5/1383 به تصويب مجلس شوراي اسلامي رسيد. در ماده 3 قانون ياد شده تشكيل شورايعالي علوم، تحقيقات و فناوري پيشبيني شده و در تبصره 1 ماده 4 همان قانون آمده است:
"شرح تفصيلي وظايف و اختيارات شورا در محدوده اين قانون بنا به پيشنهاد وزير علوم، تحقيقات و فناوري به تصويب هيات وزيران مي رسد."
با توجه به نقش تعيين كننده علوم، تحقيقات و فناوري در تحقق اهداف جامعه آرماني كشور در سند چشمانداز بیست ساله جمهوری اسلامی ايران و اختصاص فصل مستقلي تحت عنوان توسعه مبتني بر دانايي در برنامه چهارم توسعه، ماموريت اصلي شورايعالي علوم، تحقيقات و فناوري راهبري توسعه علمي و فناورانه كشور در جهت ارتقاي مستمر جايگاه و اقتدار علمي و فناوري كشور با رسالت سیاستگذاری و نظارت فرابخشی و هماهنگی بین بخشی خواهد بود.
پيشنويس مصوبه هيات وزيران
مقدمه
براساس قانون اهداف، وظايف و تشكيلات وزارت علوم، تحقيقات و فناوري (كه به اختصار وزارت ناميده ميشود)، پيشنهاد و تدوين سياستها و اولويتهاي راهبردي علوم، تحقيقات و فناوري كشور بر عهده وزارت مذكورو تصويب آن بر عهده شوراي عالي علوم، تحقيقات و فناوري است. در اجراي تبصره 1 از ماده 4 قانون ياد شده، هيات وزيران در جلسه مورخ شرح تفصيلي وظايف و اختيارات شورايعالي علوم، تحقيقات و فناوري را (كه به اختصار شورايعالي ناميده ميشود)، در 4 ماده و 4 تبصره تصويب نمود. طبق تبصره ماده 3 قانون وزارت، مصوبات شورايعالي علوم، تحقيقات و فناوري در چهارچوب اين قانون، پس از تاييد رئيسجمهور، براي كليه مؤسسات آموزشي و تحقيقاتي و دستگاههاي اجرايي لازمالاجرا است.
ماده 1) سیاستگذاری و برنامهريزي کلان
- تبيين اصول حاکم و تصویب اصول جدید نظام سیاستگذاری علم و فناوری.
- تصویب محورهای پژوهشهای راهبردی و ملي مورد نیاز براي سیاستگذاری علم و فناوري.
- تصويب راهبردها و برنامههاي كلان توسعه در حوزههاي علوم، تحقيقات و فناوري در چارچوب سند چشمانداز و سياستهاي كلي مصوب نظام.
- انتخاب و تصويب اولويتهاي ملي و طرحهاي بلندمدت سرمايهگذاري در بخشهاي آموزش علوم، تحقيقات و فناوري به منظور هماهنگي و همسويي با چهارچوب توسعه ملي، سند چشمانداز و برنامههاي پنج ساله توسعه كشور.
- تنظيم سياستهاي كلان لازم برای توسعه منابع انساني كشور متناسب با نيازمنديهاي جامعه دانشمحور.
- تصويب سياستهاي تجاريسازي و كاربست دستاوردهاي پژوهشي، انتقال و اشاعه فناوري، توسعه فناوريهاي نوين و فرهنگسازي توسعه علوم و فناوري.
- تصويب سياستهاي کلان اجرایی توسعه همكاريهاي بينالمللي و جذب منابع خارجي در زمينههاي آموزش علوم، تحقيقات و فناوري.
- تصويب طرحهاي كلان ملي مرتبط با اصلاح سيستم و بررسي كيفيت برنامههاي آموزشي، پژوهشی و فناوری ايجاد فرصتهاي مساوي براي تحصيل دانش و مهارتهاي فني و توانمندسازي نظام آموزشي براي تامين نيروي انساني لازم در دستيابي به اهداف اسناد ملي كشور.
- انتخاب و تصويب طرحهاي كلان به منظور افزايش ظرفيت ملي در نوآوری در علوم و فناوری.
- تصویب سياستهاي کلان اجرایی و حمایت از طرحهاي كلان مرتبط با پژوهش در زمينه فناوريهاي پيشرفته و جامع صنعتي و توليدي به منظور تقویت ظرفیت نوآوری و ابداع فناوری در كشور.
- تصویب طرحهای کلان آیندهپژوهی از قبیل طرحهای مرتبط با زمينههاي آينده استراتژيك علوم و فناوري، طرحهاي توسعه و حمايت از فناوريهاي جديد (نظير نانو، زيست و اطلاعات به عنوان علوم توانمندساز و ابزار فناوري براي زمينه هاي ديگر).
- پيشنهاد لوايح و پيشنويس قوانين و مقررات مرتبط با رفع موانع اقتصادي و حقوقي توسعه علوم، تحقیقات و فناوری.
- تصويب طرحهاي مرتبط با توسعه رقابت منطقهای در حوزه فناوريهاي راهبردی.
ماده 2) حمايت و تامين منابع
- تعيين منابع مالي مورد نياز در حوزههاي علوم، تحقيقات و فناوري.
- تصويب سياستهاي توزيع منابع عمومي و اعتبارات دولتي مورد نياز براي سرمايهگذاري و پشتيباني برنامهها و اولويتهاي علوم، تحقيقات و فناوري.
- اتخاذ تمهيدات لازم براي تامين منابع جديد مالي مورد نياز براي سرمايهگذاري در اولويتهاي ملي علوم، تحقيقات و فناوري و تحقق سياستها و برنامههاي مصوب شوراي عالي و نيز تصويب نحوه استفاده از اين منابع.
- تصويب سياستهاي لازم براي حمايت از فعاليت نهادهاي مدني و بخش خصوصي در زمينههاي علوم، تحقيقات و فناوري.
- تصويب آييننامه ها و مقررات ويژه براي حمايت از توسعه علوم، تحقيقات، و فناوري.
- بررسي ساختار بودجهبندي متناسب با نيازمنديهاي جامعه دانشمحور بر اساس نظام گزينش مناسبترين طرحها، تمركز بر شاخههاي منتخب علوم و فناوري و پيشنهاد به مراجع ذيربط.
- حمايت از افزايش سرمايهگذاري محلي در علوم و فناوري از طريق تشويق طرحهاي تحقيقاتي محلي.
- تصويب سياستهاي مرتبط با بسيج امكانات و منابع براي افزايش بهرهوري طرحهاي مصوب شورا.
- تصويب سياستهاي كلان مرتبط با حمايت از مراكز كوچك و متوسط در بخشهاي خصوصي و تعاوني فعال در زمينه تحقيق و توسعه و نيز حمايت از توسعه صندوقهاي خصوصي فعال در زمينههاي پژوهش و فناوري.
- تقويت ظرفيتهاي برنامهريزي و مديريت مالي طرحهاي مرتبط با علوم، پژوهش و فناوري از طريق بررسي و نوسازي ساز و كارهاي مرتبط و اشاعه آن به سطوح استاني، دانشگاهي و ساير بخشهاي دولتي.
ماده 3) هماهنگي، نظارت و ارزيابي
- ايجاد هماهنگيهاي كلان بين بخشي و فرابخشي، براي توسعه علوم، تحقيقات و فناوري در كشور.
- تعيين سياستهاي نظارت، ارزيابي و استانداردسازي فعاليتهاي علوم، تحقيقات و فناوري در كشور.
- ارزيابي عملكرد و اثربخشي نظام توسعه علوم، تحقيقات و فناوري كشور
- ارزيابي فرآيند سياستگذاري شوراي عالي به منظور تعيين راهكارهاي لازم براي رفع موانع و تنگناها، بر اساس گزارشهاي نظارت و ارزيابي.
ماده 4) ساير وظايف
- تصميمگيري دربارة ضرورت و نحوه ايجاد تشكيلات مورد نياز به منظور پيگيري و استمرار فعاليتها و امور تفويضي شورا، از جمله تشكيل كميسيون دائمي به رياست وزير علوم، تحقيقات و فناوري و يا تعيين دستگاه اجرايي مناسب براي هر فعاليت.
- تصويب آييننامههاي داخلي شوراي عالي، كميسيون دائمي و سایر تشكيلات وابسته به شوراي عالي.
- انجام ساير اموري كه از طرف رييس جمهوري و يا هيات وزيران محول ميشود.
تبصره 1: اصلاح و تغيير در شرح تفصيلي وظايف به پيشنهاد وزير علوم و تصويب هيات وزيران انجام ميشود.
تبصره 2:تشکیلات دبیرخانه شورا تابع بند الف ماده 49 قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و ماده 10 قانون اهداف، وظايف و تشكيلات وزارت علوم، تحقيقات و فناوري است. وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مسؤول تدوین اساسنامه دبیرخانه و تصویب آن در مرجع ذیربط است. هیات امنای دبیرخانه، اعضای شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری میباشند.
تبصره 3:شورای عالی چهار مرتبه درسال تشكيل جلسه ميدهد.
تبصره 4:نشست اضطراري شورا به درخواست وزير علوم، تحقیقات و فناوری برگزار ميشود.