ماده 1: هدف
در اجرای ماده 3 آییننامه داخلی شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوریمصوب دومین جلسه شورا در تاریخ 3/2/1385 و همچنین بر اساس مصوبه سومین جلسه مورخ 18/7/1385 مبنی بر تعیین عناوین کمیسیونهای تخصصی شورای عالی، کمیسیونهای تخصصی دهگانه این شورای عالی با هدف ارتقای کیفیت تصمیمسازی و سیاستگذاری در زمینههای مختلف علوم، تحقیقات و فناوری بر اساس آییننامه زیر تشکیل میگردند.
ماده 2: تعاریف و اختصارات
شورای عالی: شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری؛
کمیسیون دائمی: کمیسیون دائمی شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری؛
دبیرخانه: دبیرخانه شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری؛
کمیسیون تخصصی: گروهی از صاحبنظران و متخصصان حقیقی (شامل دانشمندان، افراد برجسته علمی یا صاحبنظران و متخصصین بخشهای غیر دولتی) یا حقوقی (شامل نمایندگان وزارتخانهها، سازمانهای ملی کشور یا مراکز معتبر علمی و مؤسسات آموزشی و پژوهشی) صاحب نظر در یکی از زمینههای کلان علم و فناوری.
ماده 3: عناوین کمیسیونهای تخصصی
بر اساس مصوبه سومین جلسه شورای عالی مورخ 1385/07/18، عناوین کمیسیون های تخصصی شورای عالی به شرح زیر است:
- کمیسیون تخصصی انرژی؛
- کمیسیون تخصصی حمل و نقل و عمران؛
- کمیسیون تخصصی کشاورزی، آب و منابع طبیعی؛
- کمیسیون تخصصی صنایع، معادن و ارتباطات؛
- کمیسیون تخصصی دفاع، امنیت ملی و سیاست خارجی؛
- کمیسیون تخصصی فرهنگ و اجتماع؛
- کمیسیون تخصصی مدیریت، اقتصاد و بازرگانی؛
- کمیسیون تخصصی سلامت، امنیت غذایی و رفاه اجتماعی؛
- کمیسیون تخصصی علوم انسانی و معارف اسلامي و هنر؛
- کمیسیون تخصصی علوم پایه.
ماده 4: شرح وظایف کمیسیون های تخصصی
4-1- وظایف اختصاصی:
وظایف اختصاصی کمیسیون های تخصصی به پیشنهاد هر کمیسیون به تصویب کمیسیون دائمی خواهد رسید.
- وظایف عمومی:
وظایف عمومی کمیسیون های تخصصی به شرح ذیل می باشد:
- اولويتبندي و پیشنهاد اجرای طرحهاي اجرائي بلندمدت سرمايهگذاري كلان در بخشهاي آموزشي، پژوهشي و فناوري در زمینه موضوع کمیسیون تخصصی؛
- بررسي و پيشنهاد منابع مالي مورد نياز در حوزههاي علوم، تحقيقات و فناوري مرتبط با موضوع فعالیت کمیسیون تخصصی؛
- شناسايي موانع، تنگناها، تهدیدها، فرصتها و توانمندیهای بخش با توجه به اسناد بالادست و برنامههای کلان توسعه بخشی در حوزه پژوهشهای مرتبط با موضوع کمیسیون تخصصي و ارائه پيشنهادها و راهکارهای اجرایی مناسب؛
- بررسی و پیشنهاد سیاستهای اصلاح برنامههای آموزشی و پژوهشی دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی مطابق با نیازهای ملی در حوزه تخصصی؛
- راهبری مطالعات نظاممند پایش، ارزیابی، آيندهنگاري و آيندهپژوهي در افق بلند مدت به منظور شناسايي حوزههاي پژوهشهاي استراتژيک و اولويتهاي فناوري در راستاي دستيابي به مزاياي رقابتي، اقتصادي و اجتماعي در حوزه تخصصی؛
- بررسی و پیشنهاد اولویتهای تحقیقات و فناوری به شورای عالی در حوزه تخصصی با همکاری دستگاههای ذیربط و کمک به ایجاد زیرساختهای مناسب برای توسعه فناوریهای اولویتدار در حوزه تخصصی؛
- پایش روند دستیابی به اهداف سند چشمانداز بیست ساله و سایر اسناد مرتبط و پیشنهاد و تدوین شاخصهای ارزیابی و نظارت بر حسن اجرای طرحهای تحقیقاتی در حوزه تخصصی؛
- بررسی و پیشنهاد سیاستهای بخشی مناسب و راهکارهاي اجرايي به منظور ارتقاء بهرهوري و هدفمند کردن مصرف اعتبارات تحقيقاتي در حوزه تخصصی؛
- شناسايي و پيشنهاد راهکارهاي مناسب براي تجاريسازي و کاربست دستاوردهاي پژوهشي و کمک به ایجاد بستر مناسب برای رشد شرکتهای کوچک و متوسط در توسعه فناوریهای مربوط به حوزه تخصصی؛
- پیشنهاد برنامهها و راهکارها در راستاي توسعه همکاريهاي علمي بينالمللي، جذب منابع مالي، انتقال فناوريهاي خاص، پيشرفته و جامع صنعتي و توليدي با هدف افزايش رقابت منطقهاي و جهاني در حوزه تخصصی؛
- همکاری با دبیرخانه شورای عالی در اجرای وظایف نظارتی شورای عالی؛
- پیشنهاد سیاستهای تشویق و تقدیر از دستاوردهای علمی، فنی و صنعتی در حوزه تخصصی؛
- انجام موارد ارجاع شده از شورایعالی یا کمیسیون دائمی و همکاری با کميته تدوین و هماهنگي سياستهاي علم و فناوري و دبیرخانه شورایعالی به منظور تسهیل در انجام وظایف و مأموریتهای شورایعالی.
- ماده 5: ترکیب اعضای کمیسیون های تخصصی
ترکیب اعضای هر کمیسیون تخصصی به شرح زیر است:
5-1- اعضای حقوقی: این گروه از اعضا توسط وزارتخانهها و سازمانهای ملی مرتبط با حوزه فعالیت کمیسیون تخصصی (که در ماده 7 این آییننامه تعیین شدهاند) به دبیرخانه شورای عالی معرفی شده و به نمایندگی از دستگاههای مذکور به عضویت کمیسیون تخصصی در میآیند؛
5-2- اعضای حقيقي: این دسته از اعضا از میان دانشمندان، صاحبنظران و متخصصان برجسته کشور، مرتبط با موضوع کمیسیون تخصصی، انتخاب می شوند؛
تبصره 1: تعداد اعضای حقیقی در هر کمیسیون تخصصی بایستی حداقل یک نفر بیشتر از اعضای حقوقی باشد.
تبصره 2: حداقل دو نفر از اعضای حقیقی بایستی به نمایندگی از موسسات آموزشی و پژوهشی معتبر و مرتبط با زمینه فعالیت کمیسیون تخصصی انتخاب شده باشند.
ماده 6: فرآیند انتخاب اعضای کمیسیون های تخصصی
6-1- اعضای حقوقی: نمایندگان وزارتخانهها و سازمانهای ملی در پاسخ به استعلام دبیر شورای عالی، توسط وزیر یا بالاترین مقام دستگاه مربوطه (حتی الامکان از میان معاونین پژوهشی، تحقیقاتی، فناوری یا عناوین مشابه آن دستگاه) انتخاب و به دبیر شورای عالی معرفی خواهند شد. صرف معرفی به شرح مذکور به منزله عضویت نماینده معرفی شده در کمیسیون تخصصی مربوطه خواهد بود.
6-2- اعضای حقیقی: دبیرخانه در زمینه موضوع فعالیت هر یک از کمیسیون های تخصصی با فراخوان از مراکز دانشگاهی و علمی معتبر نسبت به گردآوری فهرستی جامع از دانشمندان، صاحبنظران و متخصصان برجسته کشور در زمینه تخصصی مربوطه اقدام مینماید. اعضای حقیقی پس از انتخاب توسط کمیسیون دائمی از میان فهرست مذکور، با حکم دبیر شورای عالی برای مدت چهار سال به عضویت کمیسیون تخصصی منصوب میشوند. انتخاب مجدد اعضای حقیقی بلامانع است.
تبصره: حداقل دو نفر از اعضای حقیقی در هر کمیسیون تخصصی از میان صاحبنظران حوزه سیاستگذاری علم و فناوری و مدیریت و برنامهریزی استراتژیک خواهند بود.
6-3- رؤسای کمیسیون های تخصصی: رؤسای کمیسیون های تخصصی هر کمیسیون به پیشنهاد کمیسیون دائمی، با حکم رئیس شورای عالی منصوب میشوند.
6-4- دبیران کمیسیون های تخصصی: دبیران کمیسیون های تخصصی با حکم دبیر شورای عالی منصوب میشوند.
ماده 7: نمایندگان وزارتخانهها و سازمانهای ملی
وزراتخانهها و سازمانهای ملی عضو در کمیسیونهای تخصصی به تناسب حوزه فعالیت به شرح زیر میباشند:
7-1- دستگاههای عضو کمیسیون تخصصی انرژی: وزارتخانههای نیرو، نفت، صنایع و معادن، راه و ترابری و علوم، تحقیقات و فناوری و سازمانهای انرژی اتمی ایران، دفتر همکاریهای فناوری ریاست جمهوری و حفاظت محیط زیست کشور؛
7-2- دستگاههای عضو کمیسیون تخصصی حمل و نقل و عمران: وزارتخانههای راه و ترابري، مسکن و شهرسازي، نیرو، صنایع و معادن، دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، جهاد کشاورزی، کشور و علوم، تحقیقات و فناوری؛
7-3- دستگاههای عضو کمیسیون تخصصی کشاورزی، آب و منابع طبیعی: وزارتخانههای جهاد كشاورزي، نيرو، صنايع و معادن، بازرگاني، بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و علوم، تحقیقات و فناوری و سازمان حفاظت محيط زيست کشور؛
7-4- دستگاههای عضو کمیسیون تخصصی صنایع، معادن و ارتباطات: وزارتخانههای صنايع و معادن، نفت، نيرو، دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح، ارتباطات و فناوري اطلاعات، بازرگاني، علوم، تحقیقات و فناوری، دفتر همکاریهای فناوری ریاست جمهوری و سازمان حفاظت محيط زيست کشور؛
7-5- دستگاههای عضو کمیسیون تخصصی دفاع، امنیت ملی و سیاست خارجی: وزارتخانههای دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح، امورخارجه، كشور، اطلاعات، ارتباطات و فناوری اطلاعات و علوم، تحقیقات و فناوری؛
7-6- دستگاههای عضو کمیسیون تخصصی فرهنگ و اجتماع: وزارتخانههای فرهنگ و ارشاد اسلامي، آموزش و پرورش، كشور، وزارت رفاه و تامين اجتماعي، دادگستري، کار و امور اجتماعی، تعاون و علوم، تحقیقات و فناوری و سازمانهای صدا و سيمای جمهوری اسلامی ایران، ميراث فرهنگي و گردشگري، تربیت بدنی کشور و حوزه علمیه قم؛
7-7- دستگاههای عضو کمیسیون تخصصی مدیریت، اقتصاد و بازرگانی: وزارتخانههای امور اقتصادی و دارايي، بازرگاني، نفت، تعاون، کار و امور اجتماعی، جهاد کشاورزی و علوم، تحقیقات و فناوری و بانك مركزي جمهوری اسلامی ایران؛
7-8- دستگاههای عضو کمیسیون تخصصی سلامت، امنیت غذایی و رفاه اجتماعی: وزارتخانههای بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، جهاد كشاورزي، بازرگانی، آموزش و پرورش، رفاه و تامين اجتماعي و علوم، تحقیقات و فناوری و سازمانهای حفاظت محيط زيست کشور، تربیت بدنی کشور، صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران؛
7-9- دستگاههای عضو کمیسیون تخصصی علوم انسانی، معارف اسلامی و هنر: وزارتخانههای فرهنگ و ارشاد اسلامی، آموزش و پرورش، علوم، تحقیقات و فناوری، سازمانهای صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، میراث فرهنگی و گردشگری و فرهنگستانهای هنر و زبان و ادب فارسی و حوزه علمیه قم؛
7-10- دستگاههای عضو کمیسیون تخصصی علوم پایه: وزارتخانههای آموزش و پرورش، علوم، تحقیقات و فناوری، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و فرهنگستانهای علوم پزشکی و علوم و دانشگاه آزاد اسلامی.
ماده 8: وظایف رئیس کمیسیون تخصصی
وظایف رئیس کمیسیون تخصصی به شرح زیر است:
8-1- برنامهریزی برای انجام وظایف کمیسیون تخصصی مطابق شرح وظایف کمیسیون؛
8-2- اداره امور و نظارت بر حسن اجرای وظایف کمیسیون تخصصی؛
8-3- اعلام تصمیمات کمیسیون تخصصی به مراجع ذیربط از قبیل دبیر شورای عالی، سایر کمیسیون و کمیسیون دائمی شورای عالی؛
8-4- اداره جلسات کمیسیون تخصصی؛
8-5- همکاری مؤثر با دبیر شورای عالی و هماهنگی و ارتباط با کمیسیون تدوین و هماهنگی سیاستهای علم و فناوری در چارچوب آییننامه کمیسیون مذکور؛
8-6- انجام سایر وظایف محوله از سوی شورای عالی یا کمیسیون دائمی آن.
ماده 9: وظایف دبیر کمیسیون تخصصی
وظایف دبیر کمیسیون تخصصی به شرح زیر است:
9-1- هماهنگی و پیگیری اجرای برنامههای مصوب کمیسیون تخصصی با کمک و سازماندهی همکاران اجرایی؛
9-2- اداره امور کارشناسی کمیسیون تخصصی و تهیه اطلاعات و گزارشهای مورد نیاز برای بهرهبرداری کمیسیون تخصصی؛
9-3- مستند سازی و پیگیری تصمیمات کمیسیون تخصصی با هماهنگی رئیس کمیسیون تخصصی؛
9-4- هماهنگی دعوت و تشکیل منظم جلسات کمیسیون تخصصی؛
9-5- انجام سایر وظایف محوله از سوی کمیسیون تخصصی.
ماده 10: نحوه تشکیل و اداره جلسات
10-1- جلسات کمیسیون های تخصصی هر دو هفته یک بار با دعوت رئیس یا دبیر کمیسیون تخصصی تشکیل میشود.
تبصره: تشکیل جلسات فوقالعاده با دعوت رئیس کمیسیون انجام خواهد شد.
10-2- جلسات هر کمیسیون تخصصی با حضور حداقل دو سوم اعضای کمیسیون رسمیت داشته و تصمیمات کمیسیون با رأی اکثریت نسبی اعضای کمیسیون معتبر خواهد بود.
10-3- سایر موارد مربوط به اداره جلسات کمیسیون های تخصصی بر اساس آییننامه داخلی خواهد بود که به تصویب هر کمیسیون تخصصی خواهد رسید.
ماده 11: این آييننامه در یازده ماده و چهار تبصره تدوین و در تاریخ 88/08/12 به تصویب شوراي عالي علوم، تحقيقات و فناوري رسید.
- شورای عالی ... در جهت ارتقای کیفیت سیاستگذاری در زمینههای مختلف علوم، تحقیقات و فناوری و راهبری توسعه فناوریهای دارای اولویت ملی، بر حسب نیاز، نسبت به تشکیل دبیرخانهها، شوراهای تخصصی و یا تشکیلات مورد نیاز موقت یا دائمی اقدام خواهد کرد.