به گزارش روابط عمومی شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری، دویست و بیست و ششمین جلسه کمیسیون دائمی شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری برگزار شد.

در ابتدای این نشست، دکتر پیمان صالحی، دبیرکل شورا با اشاره به بند 2 ماده 4 قانون اهداف، وظایف و تشکیلات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری گفتند: بررسی و پیشنهاد منابع مالی مورد نیاز در حوزه­‌های علوم، تحقیقات و فناوری یکی از وظایف دبیرخانه می­باشد. در این راستا مقرر گردید کارگروه تخصصی تامین مالی دبیرخانه، سازوکارهای پیشنهادی برای تامین سهم 2 درصد تحقیق و توسعه از تولید ناخالص داخلی که در برنامه هفتم توسعه پیش­بینی شده است را تدوین و ارائه نماید.

در ادامه دبیر کارگروه تامین مالی دبیرخانه سازوکارهای پیشنهادی برای تحقق این هدف را ارائه کرد.

در این ارائه دکتر امیرعلی سیف‌الدین با ذکر مقدمه و اهمیت رشد بهره­‌وری، در رشد اقتصادی گفتند: رشد اقتصادی می‌تواند از دو منبع 1-اتکا به منابع (مانند سرمایه فیزیکی یا نیروی کار) که موقتی است، 2-افزایش بهره‌وری که پایدار و ماندگار است، حاصل شود. کشورهای توسعه یافته حدود 70 تا 80 درصد رشد خود را از طریق رشد بهره‌­وری تامین می­کنند. ما نیز برای رشد اقتصادی کشور باید به سمت رشد بهره­‌وری حرکت کنیم. ایشان ستون­های کلیدی رشد اقتصادی کشور در برنامه هفتم نظیر معدن، ارتباطات، حمل و نقل و انبارداری، ساختمان، نفت، صنعت، آب، برق و گاز و کشاورزی‌ را برشمردند و در ادامه اهداف برنامه ریزی شده برای رشد سالانه  و رشد بهره وری هر یک را (با دو شاخص کلیدی "درصد متوسط رشد سالانه" و"درصد رشد بهره وری کل") را شرح دادند.

به گفته سیف الدین مسیرهای مختلفی برای تحقق سهم تحقیق و توسعه به ۲ درصد از تولید ناخالص داخلی وجود دارد که یکی از مهمترین و مطمئن ترین این مسیرها، توجه به رشد بهره وری است که مورد تاکید برنامه هفتم نیز هست.

وی به همبستگی قوی بین شدت تحقیق و توسعه و رشد بهره وری در کشورهای مختلف اشاره کردند و افزودند:

اقتصادهای توسعه یافته نظیر کره جنوبی، ژاپن، آمریکا و آلمان که در رشد بهره وری پیشتاز هستند عمدتا درصد بیشتری از GDP را به R&D اختصاص می‌دهند، لذا رشد بهره‌وری بالاتری را نیز تجربه می‌کنند.

وی راهکار ارتقای بهره‌وری را از طریق ارتقای تحقیق و توسعه دانست و تاکید کرد تنها با تحقیق و توسعه و تبیین نقشه راه می توان به اهداف برنامه دست یافت در غیر این صورت، منابع صرف مواردی می شود که بخش های مختلف و استانها در آنها مزیت نسبی ندارند و بعضا موازی کاری می شود و لذا اهداف برنامه محقق نخواهد شد.

به گفته ایشان تامین مالی بخشی و تحقیق و توسعه هدفمند باعث افزایش بهره وری و رقابت پذیری بخش می شود بنابراین رشد درآمد بخش را به دنبال خواهد داشت که خود باعث تامین مالی بخشی می شود بنابراین چرخه خود تامین به وجود می آید که نتیجه آن توسعه همه بخش ها و تحقق اهداف برنامه است.

اعضای کمیسیون دائمی ضمن تاکید بر اهمیت تحقیق و توسعه در افزایش بهره وری عنوان نمودند که ما نباید برای این هدف فقط نگاه دولتی داشته باشیم همچنین جهت راه اندازی این برنامه نیاز به فرهنگ‌سازی و آگاهی‌رسانی برای این کار است.

در دستور سوم " گزارش اقدامات انجام شده در خصوص مصوبه شماره 5 جلسه 30 شورا با موضوع حوزه‌های علم و فناوری آینده‌ساز، مزیت‌آفرین و راهبردی" توسط آقای دکتر نقی‌زاده ارائه شد.

مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی آموزش عالی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در راستای اجرایی‌سازی مصوبه مذکور عنوان نمود: در بحث حمایت از ایجاد و برگزاری رشته های تحصیلی راهبردی در دانشگاه‌های کشور هفت حوزه علم و فناوری راهبردی (انرژی، کوانتوم، ساخت افزایشی، میکروالکترونیک، هوش مصنوعی، اینترنت اشیاء، مهندسی و علوم اعصاب) تعیین شده است. این درخصوص تعدادی دانشگاه منتخب نیز تعیین گردید است که مجوز اجرای رشته‌های یاد شده به آنها اعطا می­شود.

ایشان افزود عناوین حوزه ها و دانشگاههای منتخب نهایی نیست و پیشنهاد اولیه است و مطابق مصوبه شورا هر دو سال یکبار به روزرسانی می شود.

ایشان گفتند: در حال حاضر موضوع بورس تحصیلی خارج از کشور در قالب فرصت‌های تحقیقاتی کوتاه مدت مقطع دکتری خارج از کشور فعال است که با استقبال چشمگیر دانشجویان همراه بوده و بر این اساس سالیانه تعداد قابل توجهی بورس کوتاه‌مدت به متقاضیان اعطا می‌شود. همینطور پیش نویس شیوه‌‌نامه تسهیل پذیرش بدون آزمون استعدادهای درخشان و نخبگان در رشته‌های راهبردی تدوین شده و در دستور جلسه بعدی شورای هدایت استعدادهای درخشان قرار دارد.

اعضای کمیسیون دائمی در این خصوص پیشنهاد دادند که برای انجام این امور از تجربیات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی تهران نیز استفاده شود.

دستور چهارم "شیوه‌نامه انتخاب و فعالیت کارگزاران فناوری دبیرخانه شورای عالی عتف" بود که توسط آقای دکتر مهدی پاکزاد ارائه شد. معاون اجرایی دبیرخانه شورای عالی عتف در این ارائه به عملکرد کلی صندوق شورای عالی عتف در سال 1404، مقدمه و مبنای حقوقی تدوین شیوه‌نامه، هدف و دامنه شیوه‌نامه، تعاریف و اختصارات شیوه‌نامه، شرایط عمومی کارگزاران فناوری، کارگروه ارزیابی کارگزاران، وظایف کارگروه ارزیابی، شرح خدمات قابل ارائه توسط کارگزاران و حق‌الزحمه کارگزاران فناوری اشاره نمود.

اعضای کمیسیون دائمی ضمن تایید اهمیت کار به استفاده از ظرفیت کارگزاران مورد تایید معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری، و صندوق نوآوری و شکوفایی تاکید داشتند.

در ادامه مقرر گردید "شیوه‌نامه انتخاب و فعالیت کارگزاران فناوری دبیرخانه شورای عالی عتف" برای اعضای محترم کمیسیون دائمی ارسال و نظرت آنها جمع‌بندی شود.

در این جلسه همچنین "اعضای منتخب حقیقی کمیسیون تخصصی فرهنگ، هنر و معماری" توسط دکتر حسن بلخاری رئیس کمیسیون تخصصی فرهنگ، هنر و معماری ارائه و افراد مورد نظر به تایید کمیسیون دائمی رسیدند.