در چهلودومین نشست دبیران کمیسیونهای تخصصی شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری، گزارش «ارتقا و اعتلای جایگاه علوم پایه» و گزارش عملکرد سامانه مدیریت اطلاعات تحقیقات کشور (سمات ملی) ارائه شد و حاضران بر ضرورت تقویت جایگاه علوم پایه بهعنوان زیربنای توسعه علمی و فناورانه کشور و نیز بهرهگیری مؤثرتر از ظرفیتهای سمات ملی برای هدایت و اثربخشی اعتبارات پژوهشی تأکید کردند.
به گزارش روابط عمومی شورای
عالی علوم، تحقیقات و فناوری، چهلودومین نشست دبیران کمیسیونهای تخصصی شورا با
حضور دکتر پیمان صالحی، دبیرکل شورای عالی عتف، دبیران کمیسیونها و کارگروههای
تخصصی برگزار شد.
در ابتدای نشست، دکتر پیمان صالحی با تأکید بر نقش علوم
پایه در توسعه علمی و فناوری کشور، اظهار کرد: علوم پایه پیشران توسعه و موتور
محرک استقلال فناورانه کشور است. وی با اشاره به اهمیت گزارش ارائهشده در این
نشست افزود: این گزارش از یکسو تصویری از وضعیت علوم پایه در کشور ارائه میدهد و
از سوی دیگر میتواند الگویی برای سایر کمیسیونهای تخصصی باشد تا در چارچوب
مأموریتها و اهداف شورای عالی عتف، گزارشهای مشابهی را تدوین و ارائه کنند.
دبیرکل شورای عالی عتف ابراز امیدواری کرد راهکارهای سیاستی
و اجرایی مطرحشده در این گزارش، زمینهساز همافزایی میان نهادهای مسئول و تقویت
بسترهای لازم برای شکوفایی استعدادها و نخبگان علوم پایه در کشور باشد.
در ادامه، دکتر احمد شعبانی، رئیس کمیسیون تخصصی علوم پایه
و فناوریهای همگرا، گزارشی تحلیلی از وضعیت علوم پایه در کشور، ظرفیتها، چالشها
و راهکارهای ارتقای آن ارائه کرد. وی با اشاره به جایگاه بنیادین علوم پایه در
توسعه پایدار، تأکید کرد کشورهایی که در تولید دانش و پژوهشهای بنیادی سرمایهگذاری
مؤثر ندارند، بهتدریج از چرخه تولید علم و فناوری فاصله گرفته و به مصرفکنندگان
دانش دیگران تبدیل میشوند.
رئیس کمیسیون علوم پایه و
فناوریهای همگرا در ادامه با مرور جایگاه علوم پایه در اسناد بالادستی از جمله
نقشه جامع علمی کشور و برنامه هفتم پیشرفت، به آسیبشناسی وضعیت موجود، تحلیل نقاط
قوت، ضعف، فرصتها و تهدیدها و نیز برنامه سیاستی ـ اجرایی پیشنهادی برای ارتقای
جایگاه علوم پایه پرداخت. وی سرمایهگذاری هدفمند در سرمایه انسانی، توسعه زیرساختهای
پژوهشی، ایجاد مشوقهای حمایتی و تقویت هماهنگی میان نهادهای آموزشی، پژوهشی و
اقتصادی را از مهمترین الزامات ارتقای جایگاه علوم پایه و تقویت استقلال فناورانه
کشور برشمرد.
شعبانی همچنین تأکید کرد اجرای موفق برنامههای پیشنهادی
مستلزم همکاری و هماهنگی مؤثر میان دستگاهها و نهادهای ذیربط از جمله معاونتهای
آموزشی و پژوهشی، سازمان سنجش آموزش کشور، معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان
ریاست جمهوری، بنیاد علم ایران و سازمان برنامه و بودجه کشور است.
در بخش دیگری از نشست،
گزارش عملکرد سامانه مدیریت اطلاعات تحقیقات کشور (سمات ملی) در سال ۱۴۰۳ که در
دبیرخانه شورا تهیه شده بود توسط دکتر محمد حسین بهشتی ارائه شد. در این گزارش،
الزامات قانونی، فرآیندهای اجرایی، وضعیت سامانه، عملکرد و مشارکت ذینفعان و
برنامههای در دست اقدام تشریح شد.
در این بخش، حاضران بر ضرورت
نقشآفرینی فعالتر دبیرخانه شورای عالی عتف، کمیسیونهای تخصصی و کارگروههای ذیربط
در بهرهگیری حداکثری از ظرفیتهای قانونی و اجرایی سامانه سمات ملی تأکید کردند.
همچنین بر اهمیت هدایت هدفمند اعتبارات پژوهشی، افزایش شفافیت، جلوگیری از موازیکاری
و اطمینان از هزینهکرد اثربخش منابع پژوهشی کشور تأکید شد.
در پایان نشست، اعضای حاضر
دیدگاهها و پیشنهادهای خود را درباره موضوعات مطرحشده ارائه کردند.